Το Gilenya στη θεραπευτική φαρέτρα της σκλήρυνσης κατά πλάκας

Tα τελευταία χρόνια το θεραπευτικό φάσμα της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας (ΣΚΠ) διευρύνθηκε με την εισαγωγή των μονοκλωνικών αντισωμάτων, όπως το Tysabri. Οι τελευταίες κλινικές μελέτες ωστόσο στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών, μέσω της ανακάλυψης και εφαρμογής καινούριων ανοσοτροποποιητικών φαρμάκων από το στόμα.

Φινγκολιμόδη (Gilenya)

Προς αυτή την κατεύθυνση, το Gilenya έγινε το 2010 η πρώτη φαρμακευτική ουσία σε μορφή χαπιού που εγκρίθηκε στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη για τη μείωση των υποτροπών και την καθυστέρηση της εξέλιξης της αναπηρίας σε ασθενείς με υποτροπιάζουσα μορφή ΣΚΠ

Ποια είναι η δράση του Gilenya;

Το Gilenya πρωτοχρησιμοποιήθηκε ως δραστική ουσία στον τομέα των μεταμοσχεύσεων, με στόχο την αποτροπή της απόρριψης των μοσχευμάτων κατά τη μετεγχειριτική περίοδο. Στη διεθνή βιβλιογραφία έχει περιγραφεί επίσης η επιδιορθωτική ικανότητα του φαρμάκου σε επίπεδο νευρικών κυττάρων ύστερα από κρανιοεγκεφαλική κάκωση.  H ουσία φινγκολιμόδη (Gilenya) παράχθηκε στο εργαστήριο από την ουσία myriocin (ISP-1), μεταβολίτη του μύκητα Isaria sinclairi.

H δράση του φαρμάκου έγκειται στην απομόνωση και αναδιανομή των λεμφοκυττάρων (υποπληθυσμός των λευκών αιμοσφαιρίων του αίματος) στους λεμφαδένες,  εμποδίζοντας τη μετανάστευση τους στο κεντρικό νευρικό σύστημα (εγκέφαλος ή νωτιαίο μυελό) και την συνακόλουθη πρόκληση απομυελινωτικών βλαβών.

Ποιες είναι οι μελέτες που αφορούν την αποτελεσματικότητα του Gilenya ;

Σε κλινικές μελέτες ασθενών με ΣΚΠ αποδείχθηκε ότι το Gilenya μείωσε κατά 80% τον αριθμό των οξέων απομυελινωτικών βλαβών στη μαγνητική τομογραφία και κατά 50% τη συχνότητα των κλινικών υποτροπών ανά έτος. Δοκιμάστηκε σε δύο διαφορετικές δοσολογίες, 0,5 mg / ημέρα και 1,25 mg / ημέρα, με συγκρίσιμα θετικά αποτελέσματα. Αντιθέτως, η συχνότητα των παρενεργειών του φαρμάκου ήταν στατιστικώς σημαντικά μεγαλύτερη στη δοσολογία των 1,25mg σε σχέση με το δείγμα ελέγχου, κάτι το οποίο αποτέλεσε αιτία διακοπής της έρευνας με τη συγκεκριμένη δόση.

Ποιοι ασθενείς μπορούν να λάβουν ως θεραπεία το Gilenya ;

Οι ασθενείς που έχουν ένδειξη θεραπευτικής χρήσης του Gilenya είναι :

  1. Ασθενείς με ΣΚΠ υποτροπιάζουσας μορφής, οι οποίοι παρά την ήδη ακολουθούμενη ανοσοστροποιητική θεραπεία (ιντερφερόνες, copaxone) εμφανίζουν υψηλή συχνότητα κλινικών υποτροπών (> 2 / χρόνο).
  2. Ασθενείς με ΣΚΠ υποτροπιάζουσας μορφής χωρίς προηγούμενη θεραπεία, οι οποίοι εμφανίζουν από την αρχή της νόσου υψηλό αριθμό υποτροπών (>2 / χρόνο).

Ποιες είναι οι ανεπιθύμητες ενέργειες του Gilenya;

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες σε ασθενείς που έπαιρναν φινγκολιμόδη στα πλαίσια των κλινικών δοκιμών, ήταν η κεφαλαλγία, η γριππώδης συνδρομή, η διάρροια, η αύξηση των ηπατικών ενζύμων και ο βήχας. Στις σοβαρές αλλά σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνονται η βραδυκαρδία και το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα του δέρματος. Παράλληλα παρατηρήθηκε υψηλότερο ποσοστό λοιμώξεων της κατωτέρας αναπνευστικής οδού (βρογχίτιδα, πνευμονία) και ανάπτυξης οίδηματος της ωχράς κηλίδας του οφθαλμού σε σχέση με το δείγμα ελέγχου.

Τι εξετάσεις πρέπει να κάνω πριν ξεκινήσω το  Gilenya;

Πριν την έναρξη της θεραπείας με  Gilenya πρέπει να έχει γίνει παύση τουλάχιστον για 3 μήνες τυχόν ανοσοτροποποιητικών ή ανοσοκατασταλτικών θεραπειών (π.χ. Τysabri, η μιτοξαντρόνη, αζαθειοπρίνη, κυκλοφωσφαμίδη, ιντερφερόνες ή copaxone) αλλά και φαρμάκων που μπορεί να προκαλέσουν βραδυκαρδία (π.χ. β-αναστολείς).

Επιπλεόν απαιτούνται:

  1. ενδελεχής δερματολογικός έλεγχος για τον αποσκλεισμό κακοήθειας του δέρματος (π.χ. μελάνωμα, βασικοκυτταρικό καρκίνωμα) ή για την απομάκρυνση κάποιου ύποπτου σπίλου (ελιάς).
  2. ενδελεχής οφθαλμολογικός έλεγχος για τον αποσκλεισμό παθήσεων του οφθαλμού, όπως εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ή γλαύκωμα.
  3. αιματολογικός έλεγχος για την ανίχνευση αντισωμάτων έναντι του ιού του έρπητα ζωστήρα (VZV), σε περίπτωση που ο ασθενής δεν έχει περάσει ανεμευλογιά στην παιδική ηλικία. Σε περίπτωση έλλειψης αντισωμάτων απαιτείται εμβολιασμός κατά του ιού πριν την έναρξη της θεραπείας.

Πως πραγματοποιείται η θεραπεία με Gilenya;

Το φάρμακο χορηγείται ημερησίως από το στόμα σε δόση 0,5mg. Η πρώτη δόση του Gilenya χορηγείται κατά το δυνατόν υπό συνθήκες νοσοκομειακής νοσηλείας, για την παρακολούθηση της καρδιαγγειακής λειτουργίας (αρτηριακή πίεση, καρδιακός ρυθμός) και τον αποκλεισμό σοβαρών παρενεργειών, όπως η αναφυλακτική αντίδραση και η βραδυκαρδία. Επιπλέον κατά τη διάρκεια της θεραπείας πραγματοποιείται τακτικός αιματολογικός έλεγχος των ηπατικών ενζύμων (τουλάχιστον 1 χ μήνα) και γενική αίματος για έγκαιρη διάγνωση τυχόν διαταραχής της ηπατικής λειτουργίας ή εκτεταμένης μείωσης των λευκών αιμοσφαιρίων.

Σχολιάστε